{% if r.userkey %} {% endif %}

Vijfde nieuwsbrief, 4 juni 2011 | Een project van Jan Robben

Oogsttijd!

Veel van de studenten aan de Aardbeienacademie zijn inmiddels aan het oogsten van hun eigen aardbeienteelt. De berichtjes van enthousiaste zelftelers vliegen over en weer op twitter. Er zitten ook enkele teleurstellinkjes bij hoor. Zelfs met hulp van de Aardbeienacademie is 100% garantie voor een geslaagde oogst helaas niet te geven, al proberen we wel het maximale na te streven. Planten zijn levend materiaal en levend materiaal is nu eenmaal kwetsbaar. De natuurlijke elementen zijn niet altijd te temmen of voorspelbaar. Een korte bloemlezing van de reacties:

  • 'Ik had vanochtend 8 prachtige rode aardbeien #aardbeienacademie. Volgende keer meer plantjes'
  • 'Mijn eerste aardbeien zijn ook bijna oogstrijp, moet ze permanent bewaken tegen snoepers #aardbeienacademie'
  • 'Hier in Haarlem nog geen oogst van de #aardbeienacademie. Dakaardbei minder mooi dan potaardbei beneden. Teveel wind-zon-droog-warm misschien'
  • 'Prachtige aardbeien geoogst. Smaken bijna allemaal verschillend maar vooral erg lekker'
  • 'Vandaag alweer verse aardbeien van eigen balkon!'
  • 'Een pond aardbeien maar ook weer 3 hangende planten. Gaat niet echt lekker. Wat doe ik verkeerd #aardbeienacademie?'
  • 'Zo lekker, mijn eigen aardbeien van de #aardbeienacademie van @JanRobben.. volgend jaar wil ik weer..#leukenlekker'
  • 'de aardbeien zijn inderdaad heerlijk. Alleen wordt het merendeel groen gegeten. Kinderen kunnen niet wachten. #aardbeienacademie'
  • En sjeeeeetje @JanRobben, wat zijn mijn aardbeien heerlijk zoet! #yummmm #aardbeienacademie

En zo gaat het zo'n beetje de hele dag door. Ik vind het wel grappig. Af en toe is er dus helaas ook wat crisismanagement nodig. Het is immers toch even schrikken als een op het oog goed groeiende plant ineens omvalt.

Elsanta

Een doorkijkje naar het volgende seizoen

Dit eerste jaar zijn veruit de meeste deelnemers aan de Aardbeienacademie met het aardbeienras Elsanta aan de slag gegaan. Dit ras groeit relatief makkelijk en als je de vruchten rijp plukt zijn ze ook echt lekker. En rijp plukken dat kun je als zelfteler natuurlijk als de beste. Een nadeel van de focus op 1 ras is wel dat als de optimale omstandigheden zich voordoen, dat een schimmelziekte waar het ras kwetsbaar voor is, rigoureus om zich heen kan grijpen. Met meer verschillende aardbeienrassen in je tuin kun je dat risico wel wat spreiden. En dat niet alleen natuurlijk. Er bestaan heel veel aardbeienrassen, met allemaal hun eigen specifieke smaak en andere eigenschappen. De ene aardbei is juist geschikt om er vlaaien mee te beleggen, erwijl de andere juist de ideale beschuitaardbei is.

framboosaardbei

In een volgende nieuwsbrief ga ik dan ook verklappen welke verschillende aardbeienrassen er aan het Aardbeienacademie assortiment worden toegevoegd. Zeker is dat de Lambada en de Korona aan het rijtje worden toegevoegd, evenals de Framboosaardbei (die in het echt Frau Mieze Schindler heet). Om volgend jaar al vroeg te kunnen oogsten kunnen in augustus en september a.s. al aardbeien geplant worden. We zorgen er dan voor dat de planten weer in een potje staan zodat de aangroeikansen maximaal zijn.

Klaar voor de pluk

Bekentenissen van een beginnende balkonteler

Gerrit Jan Groothedde

Ik zal vast niet de enige zijn geweest wiens wereld instortte bij het nieuws dat Jan Robben het telen van zijn aardbeien eraan gaf. Mijn verjaardag is op 20 mei en één van de dingen waar ik me altijd op verheugde, was de mogelijkheid dat Jan dan de eerste aardbeien van de volle grond zou hebben. Als dat gebeurde (heel sporadisch maar), dan reden wij zonder ons een ogenblik te bedenken spoorslags een goede honderd kilometer naar Oirschot en weer terug. Had Jan op 20 mei nog geen aardbeien, dan deden we overigens hetzelfde, alleen één of twee weken later.

VIk had in de tijd dat Jan de knoop doorhakte regelmatig contact met hem en heb het hele moeilijke beslissingsproces van korte afstand kunnen volgen. Op een avond, ik meen in november, was Jan in de buurt en had ik hem 's avonds uitgenodigd voor een maaltijd. Hij kreeg onder andere een dessert van warme brie met truffelhoning vergezeld van een glas Pedro Ximénez, wat hem volgens mij wel gesmaakt moet hebben daar hij het al de volgende dag aan eetgasten bij hem thuis serveerde, maar dit terzijde. Hoe dan ook kreeg die avond, onder een goed gesprek bij nog een glas Pedro Ximénez, de Aardbeienacademie gestalte.

Ik geef het eerlijk toe: hier zat wat mij betreft wat eigenbelang bij. Ik kon gewoon de gedachte niet verdragen dat ik voortaan verstoken zou blijven van die aardbeien die zo totaal anders en vooral zo ontzettend veel beter smaakten dan wat er doorgaans in de schappen van de super staat. Ik was dan ook de eerste die zich als student meldde. Goed, het tripje naar het prachtige Oirschot zou er voortaan bij inschieten, maar die mooie smaakaardbeien vers geplukt van je eigen balkon recht naar de brunchtafel, dat had toch ook wel wat.

Jan heeft het principe goed uitgedacht. Simpele kratten met daarin wat plastic werden gevuld met precies de goede losse grond die aardbeien nodig hebben om voorspoedig te groeien en voorzien van voldoende meststof voor een eerste seizoen. Daarna was het een kwestie van planten (de professor deed het zelf op de bij hem gehouden Aardbeiendag voor), bij droogte goed water geven en de website aardbeienacademie.nl in de gaten houden voor de colleges. Nog eens wat anders dan Teleac.

Op drie april, daags na de Aardbeiendag, keek ik weifelend naar een krat die met tien plantjes boordevol stond. En die plantjes waren nog maar klein—wat moest dat over een paar weken worden? Ik stuurde een mailtje naar Jan, die ik inmiddels met 'professor' aansprak. Nee, ik had al meteen niet goed opgelet. Ik had voor tien plantjes twéé kratten mee moeten nemen. Kijk, dat was een meevaller. Toch nog een tripje naar Oirschot, dat pakten ze me al niet meer af. Gelukkig moest ik toevallig in de buurt zijn.

Ik heb veel, héél veel water gegeven, dat eerste voorjaar. Het was warm en vooral ontzettend droog en ineens kreeg ik ontzettend veel begrip voor boeren die over 'mooi weer' toch iets andere opvattingen hebben dan wij simpele consumenten. Het gewas groeide gelukkig als kool, nee, als aardbeienplanten. De eerste bloemen lieten niet lang op zich wachten. En daarna was het dagen tellen.

Rond 10 mei wist ik het zeker: ondanks de recordwarmte en het aantal uren zonneschijn, zou ik op 20 mei géén aardbeien van eigen teelt oogsten. Kennelijk heb je daarvoor behalve prima planten, goede grond, uitstekende mest en goed advies toch een meesterhand nodig die mij ontbreekt. Hoewel—ik zit natuurlijk een stuk noordelijker dan Oirschot. Ja, dát zal het vooral zijn.

Maar op 4 juni—een zonnige zaterdag—was het dan wel zo ver: de allereerste academische aardbei kon worden geoogst. We hebben hem gefotografeerd en even weggelegd om hem later op de dag met enig ceremonieel doormidden te snijden en op te eten. Het was de lekkerste aardbei die we ooit hadden geproefd. Nou nee, eigenlijk niet. Maar het was wel de lekkerste aardbei van eigen teelt die we ooit hadden geproefd. En hij was zeker vele malen lekkerder dan wat er op dat moment bij welke lokale supermarkt ook in de schappen te vinden was.

Op zondag hadden we vier aardbeien, op maandag zes, op dinsdag vijf en op woensdag weer vier. En zo ging het verder. De plantjes hangen permanent vol dieprode vruchten. Het kost moeite, maar we laten ze hangen tot werkelijk het állerlaatste plekje op elke vrucht dat mooie dieprood vertoont. Want een lekkere aardbei moet je de tijd geven. Aan de plant. Dat is immers het grote voordeel van thuisteelt, dat je dat kunt. En zo is ons geluk dezer dagen dieprood en honingzoet.

Klinken er alleen maar juichkreten? Dat niet. Sterker, er is ook verdriet. Liefst drie van de tien plantjes gingen, terwijl de vruchten er al aan hingen te rijpen, in de tweede helft van mei en de eerste week van juni dood. De diagnose: phytophthora cactorum, een heel gemene schimmelziekte die voor aardbeienplanten het doodvonnis betekent. Aangetaste planten moeten namelijk zo snel mogelijk worden weggehaald. Dat wil je niet, maar als je het niet doet gebeurt er wat er met mij gebeurde: je hebt zó nog twee sterfgevallen. Bij drie was het voor mij wel duidelijk.

Ja, het is een leerproces, het telen van smaakaardbeien op je balkon. Ik heb er in de meest letterlijke zin de smaak van te pakken. Volgend jaar ga ik door met de cursus voor gevorderden. Dan komen er, naast de Elsanta's van dit jaar -die volgend jaar een tweede en nog aanzienlijk productiever seizoen gaan beleven- Lambada's en Mara des Bois op mijn balkon te staan. Nauwelijks voor te stellen, maar die zijn dus zelfs nóg lekkerder.

Wacht, zie ik daar geen volrijpe, helemaal dieprode aardbei hangen? Sorry, lezer—ik heb even belangrijker dingen te doen!

Tot de volgende nieuwsbrief.
Groeten van Jan!

Logo Jan Robben

Je wilt de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik dan uitschrijven.

Bord tuin Bord tuin Bord tuin